حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )

209

تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )

بهتصاذ : نام پنج طسوج « 1 » مىباشد كه يكى از آنها كوفه است . معبد خالد : اين معبد به خالد بن عبد اللّه قسرى ، فرمانرواى كوفه منسوب مىباشد ، و او آن را براى مادر مسيحىاش ساخت و پيرامون آن مغازه‌هايى با آجر و گچ بنا كرد كه پس از چندى به جادهء بريد تبديل شد . معبد عدى : وى عدى بن دميك لخمى بود و در كوفه اقامت داشت . تاجيه : نهرى است كه در كنار دهستانى در منطقه كوفه واقع شده است . تل بونّا : از روستاهاى كوفه است . مالك بن اسماء فزارى چنين سروده است : خوشا امشب كه تل بونابه سر مىبريم شراب مىنوشيم و به نوازندگى مىپردازيم . از زنان خوشبو و آوزه‌خوان و شراب گذر كرديم و نزد آنان نشستيم هرطور شيشه چرخيد ، ما نيز چرخيديم به طورى كه نادانان انگاشتند ما ديوانه‌ايم « 2 » . ثويّه : گويند ثويه اسم مصغر و نام محلى نزديك به كوفه مىباشد . گفته شده : ثويه ويرانه‌اى است كه در كنار حيره قرار گرفته است و حدود يك ساعت با آن فاصله دارد . برخى از علما گويند : ثويه ، زندان نعمان بن منذر بوده است و هر كسى را كه مىخواست به قتل برساند در آن زندانى مىكرد ، و به هر كس كه در آن‌جا زندانى مىشد ، به او مىگفتند ثوى ، يعنى در آن‌جا اقامت كرد و بدين علت ثويه ناميده شد و متنبّى آن را در شعر خود ذكر كرده است . جبّانه : در اصل ، جبان به معناى صحراست ، و مردم كوفه به قبرستان ، جبانه مىگفتند ، چنان كه مردم بصره ، مقبره مىناميدند . در كوفه ، محله‌هايى است كه به اين اسم ناميده مىشوند . و جبانه به اسامى بعضى از قبايل اضافه مىشود ، از جمله جبانهء مشهور كنده ،

--> ( 1 ) - استان از چند رستاق تشكيل شده است و هر رستاق به چند طسوج [ - ناحيه ] تقسيم مىشود و هر طسوج شامل چند روستاست و اين كلمه بيشتر در سواد عراق به كار مىرود و سواد عراق را به شصت طسوج تقسيم كرده‌اند و هر طسوج به اسمى اضافه شده است . ( 2 ) - حبذا ليلتى بتل بونا * حيث نسقى شرابنا و نغنى و مررنا بنسوة عطرات * و سماع و قرقف فنزلنا حيث ما دارت الزجاجة درنا * يحب الجاهلون انا جننا